آدام الئاريوس ( مترجم : احمد بهپور )
177
سفرنامه آدام الئاريوس ( بخش ايران ) ( فارسى )
نيز به نوشيدن شراب « 1 » دارد . عليرغم تمام جسارت و گستاخى ، كه وى هنگام صحبت از خود نشان داد به اتفاق همراهانش و به ترتيب مقام و منصبى كه داشتند مورد پذيرايى قرار گرفتند و مرخص شدند . اندكى بعد بين همراهان ما و چند نفر هندى نزاعى درگرفت كه منجر به خونريزى شد . جريان از اين قرار بود كه ما در برابر خود سفير هندوستان را به اتفاق گروهى متشكل از سيصد نفر كه اكثر آنها ازبك « 2 » كه افرادى دلير و جسور بودند ديديم . هنگامى كه يكى از آنها مقابل اقامتگاه سفرا ايستاده و مشغول مشاهده چگونگى پياده شدن باروبنه ما از پشت چارپايان و انتقال آنها به درون اقامتگاه بود ، يكى از زيردستان مهماندار ما بنام ولى خان « 3 » كه جوان تنومند و با شهامتى بود به مستخدم سفير هندوستان مىگويد كه او نيز در جابجا كردن بار و اثاثه به ديگران كمك كند ، اما هندى مزبور ( او از مستخدمين صاحب عنوان و مهم فرستاده هندى بود ) پاسخى همراه با توهين و دشنام مىدهد و وليخان هم با چوبدستى محكم به سر او مىكوبد . جوان هندى به سوى ياران خود كه نهچندان دور از معركه زير درختها نشسته بودند ميرود و موضوع را با آنها در ميان مىگذارد . تعدادى از همراهان سفير هند به طرف ولى خان حمله كردند و پس از آنكه وى را به زمين كوبيدند با سنكهائى
--> ( 1 ) - نفوذ دولت هلند در ايران بيش از ساير دولتهاى اروپائى بود و هلندىها انحصار تجارت ابريشم را در آن زمان به دست داشتند و مايل نبودند رقيب ديگرى را بر سر راه خود ببينند . بدرفتارى نماينده حكومت هلند با سفراى آلمانى كه نويسنده در بالا اشاره كرده ، ناشى از همين موضوع است . هلندى مزبور ميخواسته در به دو ورود از هيئت آلمانى زهرچشم بگيرد احتمال دارد كه نزاع هنديان با آلمانىها نيز زير سر او باشد . براى آگاهى بيشتر در مورد رقابتهاى بازرگانى آن زمان به كتاب سياست و اقتصاد عصر صفوى صفحات 116 تا 126 رجوع فرمائيد . - م ( 2 ) - Usbek ( 3 ) - Wellichan